Tìm hiểu về phương dung – Loại cây quý có tác dụng chữa bệnh

Tìm hiểu về phương dung – Loại cây quý có tác dụng chữa bệnh

Nhận được sự ưu đãi từ thiên nhiên, cùng với khí hậu thuận hòa, Việt Nam chúng ta sở hữu nhiều loại cây quý mang đến nhiều công dụng, điển hình trong đó là cây phương dung. Khi đến bất cứ một cửa hiệu thuốc Đông y nào, bạn sẽ đều bắt gặp vị thuốc quý này đang được sử dụng rộng rãi. Nó được coi như một loại thuốc quý có tác dụng chữa bệnh trong y học cổ truyền.

Khái quát về cây phương dung

Theo Wikipedia, phương dung là một loại lan, nằm trong chi lan hoàng thảo. Chúng còn được biết với những cái tên khác như hoàng thảo tam bảo sắc, hoàng thảo mỹ dung, ý thảo ba màu, thạch hộc môi răng. 

Phương dung
Phương dung

Tên khoa học của lan tam bảo sắc là Aerides falcata. Đặc điểm dễ nhận biết ở loài cây này là có bộ rễ phát triển nhanh, khi được trồng sẽ mọc dài ra. Lan tam bảo sắc tiềm ẩn một sức sống vô cùng mãnh liệt. Chúng sinh trưởng tốt ở những nơi có độ ẩm cao với khí hậu mát mẻ. Ở nước ta, cây phương dung thường được trồng ở các tỉnh như Sa Pa, Tam Đảo, Lâm Đồng, Gia Lai. Đây đều là những khu vực có khí hậu lý tưởng cho sự hình thành và phát triển của loại cây này. 

Tuy nhiên có một điều đáng quan ngại là loại lan này lại đang gặp tình trạng bị suy giảm nghiêm trọng. Do lượng khai thác càng ngày càng lớn để phục vụ nhu cầu mua bán, làm cây cảnh và đôi khi sử dụng để làm thuốc. 

Các loại lan tam bảo sắc

Mỗi loài hoa sinh ra đều mang vẻ đẹp cũng như mùi hương khác nhau. Đặc điểm chung duy nhất của chúng có lẽ là việc tô điểm thêm sắc màu cho cuộc sống của con người. Loại lan tam bảo sắc gây cuốn hút bởi sự nhẹ nhàng, hương sắc dịu dàng đi vào lòng người. Cây phương dung được trồng phổ biến với 2 loại thường thấy. 

Lan giáng hương tam bảo sắc

Điều thu hút và có lẽ cũng là điều đặc biệt nhất của lan giáng hương tam bảo sắc là nó có 3 màu cùng xuất hiện trên một bông hoa. Đó là màu vàng, màu trắng và màu tím. Phải chăng chính vì vậy màu người ta gọi nó với một cái tên mỹ miều là tam bảo sắc. Hoa mọc theo cành, mỗi cành thường có khoảng từ 7-10 bông mọc so le với nhau. Cành hoa khi bung rủ xuống, mùi hương hoa nhẹ nhàng thoang thoảng.

Lan giáng hương tam bảo sắc
Lan giáng hương tam bảo sắc

Lan giáng hương tam bảo sắc nở rộ đẹp nhất vào mùa xuân. Sự hòa hợp của 3  màu sắc trên cánh hoa mang lại nét đẹp có phần lạ lẫm nhưng vẫn đầy ấn tượng của loại lan này

Lan hoàng thảo tam bảo sắc

Khác với hoa lan giáng hương tam bảo sắc, hoa hoàng thảo thường chỉ có sắc tím vàng đan xen với màu trắng tuyền. Hoa khi mọc đan xen, cành hoa bung rủ xuống phía dưới. Phần lá của loại phương dung này gần giống hình thoi, đuôi lá nhọn. Tùy thuộc và mức độ hấp thụ nắng của cây mà lá mang màu xanh đậm hoặc xanh vàng.

Hoàng thảo tam bảo sắc được nhiều người ưa thích vì chúng rất dễ trồng, dễ chăm sóc. Hương hoa thơm với màu sắc nổi bật. Lan hoàng thảo nở đẹp nhất vào mùa hè, đẹp rực rỡ nhất trong khoảng từ tháng 4 – tháng 6 dương lịch. 

Lan hoàng thảo tam bảo sắc
Lan hoàng thảo tam bảo sắc

Ít người biết được rằng loài hoàng thảo này còn được dùng để làm thuốc chữa bệnh. Được sử dụng phổ biến trong y học cổ truyền của dân tộc. 

Bên cạnh 2 loại phổ biến kể trên thì còn có thể kể đến các loại khác như Tam bảo sắc hoa vàng, Tam bảo sắc đột biến, Lan tam bảo sắc cổ rụt… Mỗi loại đều mang đặc trưng riêng nhưng vẫn giữ được nét đẹp vốn có.

Thành phần thuộc tính

Lá cây lan hoàng thảo
Lá cây lan hoàng thảo

Hoàng thảo thuộc họ lan và được sử dụng phổ biến trong y học cổ truyền. Thành phần của loại lan này mang đến công dụng chữa các bệnh về tiêu hóa, nhiễm trùng, sốt, tiểu đường… Một số ý kiến đánh giá còn cho rằng, hoạt chất trong lan hoàng thảo còn có tác dụng nâng cao thể lực. Tăng cường hiệu suất hoạt động, nhất là với các hoạt động về thể thao. 

Dựa trên nghiên cứu của các nhà khoa học, thành phần lan hoàng thảo còn chứa các hoạt chất như dendrobine, dendroxine, dendramine… Cùng một số vi chất dinh dưỡng khác. Dendrobine nổi tiếng với tác dụng dược lý dùng để giảm đau hạ sốt rất hiệu quả. Một số nhà khoa học còn khẳng định, chiết xuất lan hoàng thảo còn có chứa phenylethylamines. Được biết đây là loại chất tương tự như chất kích thích.

Ngoài tác dụng nêu ở trên, dendrobine nếu sử dụng quá liều có thể gây ra hiện tượng tim chậm nhịp. Gây rối loạn cả nhịp thở, giảm huyết áp. Do vậy, việc hấp thu chất dendrobine từ loại lan này có thể gây ra những vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe con người. 

Công dụng

Công dụng đầu tiên phải kể đến đó là loài lan này được dùng để làm cây cảnh, dùng để trang trí cho khu vườn sẽ rất nổi bật.

Làm cây cảnh trang trí

Hoa phương dung rất đẹp với nhiều màu sắc đan xen, hoa nở rực rỡ tươi tắn nên đây là loại lan được ưa thích với những người yêu cây cảnh. Đặc biệt là ở miền Bắc, lan hoàng thảo được trưng vào mỗi dịp Tết đến để làm đẹp cho nhà cửa. Đây cũng là mùa mùa hoa lan hoàng thảo rực rỡ nhất. 

Các loại lan có nhiều mức giá bán khác nhau tùy vào từng loại. Nhưng nhìn chung để sở hữu chúng thì cũng không quá khó khăn.

Làm thuốc

Hẳn là không có nhiều người biết ngoài công dụng trong việc trang trí, làm đẹp thì lan còn được sử dụng để làm thuốc. Được coi là một loại thảo dược tốt trong Đông y.

Lan hoàng thảo làm thuốc
Lan hoàng thảo làm thuốc

Người ta chế biến lan để làm thành các loại thuốc chữa sốt cao, chữa những thương tổn có trên cơ thể. Ngoài ra trong y học cổ truyền, thuốc từ cây lan còn hỗ trợ điều trị hư nhiệt sau khi bị bệnh hay miệng khô phiền khát. 

Những lưu ý cần thiết khi sử dụng

Điều đầu tiên cần phải lưu ý khi sử dụng sản phẩm được chiết xuất từ lan đó là việc cần phải tham khảo ý kiến của bác sĩ. Hiện nay, chưa có nghiên cứu nào chính xác về độ an toàn của lan hoàng thảo đối với sức khỏe. Nhằm tránh hạn chế tối đa những rủi ro có thể gặp phải, bạn nên lưu ý một vài điều như sau:

  • Trong thời gian đang sử dụng bất cứ loại thuốc điều trị nào, bạn nên cân nhắc kỹ về thành phẩn của thuốc. Kiểm tra xem có thành phần nào trong thuốc gây phản ứng phụ khi kết hợp hay không.
  • Dị ứng với bất cứ chất nào có chứa trong thành phần của lan hoàng thảo, hoặc có tiền sử kích ứng với các loại thảo mộc khác thì không nên sử dụng. Hoặc phải tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên môn.
  • Dị ứng với thực phẩm, thuốc nhuộm hay các chất bảo quản 
  • Đang gặp vấn đề với bất cứ tình trạng bệnh lý nào, đặc biệt là các bệnh liên quan đến tim mạch. Thì không nên sử dụng trong thời gian đang điều trị bệnh.
  • Riêng đối với phụ nữ mang thai và cho con bú thì hạn chế sử dụng, thậm chí không sử dụng nếu gặp bất cứ bệnh lý nào trong quá trình thai kỳ. 

Khi sử dụng lan hoàng thảo, liều dùng được khuyến cáo sử dụng từ 6-12gr. Thảo dược này trước khi dùng phải được đun sôi với nước. Dùng như các loại trà thông thường. Sử dụng với liều lượng lớn hơn mà không có hướng dẫn cụ thể. Có thể sẽ gây phản tác dụng, dẫn đến những hậu quả đáng tiếc. 

Tóm tắt

Không chỉ là loại cây cảnh trang trí thông thường, phương dung còn được sử dụng trong Đông y như một loại thuốc trị bệnh. Với đặc tính dễ trồng, dễ chăm sóc, loại lan này nhận được sự yêu thích của nhiều người. Trong y học cổ truyền, chúng là bài thuốc chữa sốt cao hay những tổn thương bên trong cơ thể hiệu quả. 

Trả lời

Cùng chủ để Dinh dưỡng

Hạt hạnh nhân tốt cho sức khoẻ như thế nào?

Hạt hạnh nhân tốt cho sức khoẻ như thế nào?

Nội dungKhái niệm Phân loạiPhân loại theo cách sơ chế sử dụngPhân loại hạt hạnh nhân theo nguồn gốcHạnh nhân MỹHạnh nhân Trung QuốcHạnh nhân Hàn QuốcTìm hiểu giá trị dinh […]

Hoa nhài và những công dụng tuyệt vời khiến bạn phải bất ngờ

Hoa nhài và những công dụng tuyệt vời khiến bạn phải bất ngờ

Nội dung1. Hoa nhài là gì?2. Hoa nhài có mấy loạiHoa nhài tâyHoa nhài Nhật có khả năng đổi màu hoa3. Thành phần thuộc tính 4. Tác dụng Công dụng thẩm mỹCông […]

Giảo cổ lam và cẩm nang thông tin về loại dược liệu này

Giảo cổ lam và cẩm nang thông tin về loại dược liệu này

Nội dungGiảo cổ lam là gì? Phân loại giảo cổ lam Giảo cổ lam 3 lá Giảo cổ lam 5 lá Giảo cổ lam 7 lá  Thành phần thuộc tính của giảo cổ lam Tác dụng […]

Tác dụng ít biết của cỏ ba lá đối với sức khỏe người dùng

Tác dụng ít biết của cỏ ba lá đối với sức khỏe người dùng

Nội dungNhững thông tin thú vị về loại cỏ ba lá có thể bạn chưa biếtCó bao nhiêu giống cỏ ba lá có tác dụng chữa bệnhCỏ ba lá truyền […]

Những lợi ích mà Atiso mang lại cho sức khỏe của bạn

Những lợi ích mà Atiso mang lại cho sức khỏe của bạn

Nội dungNhững điều có thể bạn chưa biết về AtisoPhân loại Atiso Đà Lạt và Atiso đỏ trên thị trườngAtiso đỏAtiso Đà LạtNhững giá trị nằm trong bảng thành phần […]

Táo mèo và những giá trị dinh dưỡng tuyệt vời của loại quả này

Táo mèo và những giá trị dinh dưỡng tuyệt vời của loại quả này

Nội dungNhững điều có thể bạn chưa biết về quả táo mèo?Những truyền thuyết về quả táo mèo của người dân Tây BắcTáo mèo mùa nào là ngon nhất?Hướng dẫn […]

Sâm – Thần dược vàng trong làng Y học đối với cơ thể người

Sâm – Thần dược vàng trong làng Y học đối với cơ thể người

Nội dung1. Khái niệm2. Phân loại3. Thành phần thuộc tính4. Tác dụng5. Lưu ý khi sử dụng và 1 số tác dụng phụ 5.1. Mất ngủ, nhức đầu và buồn nôn5.2. […]

Phúc bồn tử – Loại quả vua xứng danh hàng đầu trong giới trái cây

Phúc bồn tử – Loại quả vua xứng danh hàng đầu trong giới trái cây

Nội dung1. Khái niệm2. Phân loại3. Thành phần thuộc tính của phúc bồn tử4. Tác dụng4.1. Kháng viêm, tăng cường hệ miễn dịch, làm đẹp da4.2. Giúp sáng mắt, tăng […]